در سال ۱۳۹۰، ماهوارهبر سفیر ۱ بی، از مرکز فضایی سمنان در استان سمنان پرتاب شد و با موفقیت رصد-۱ — نخستین ماهواره تصویربرداری اختصاصی ایران — را در مدار پایین زمین در ارتفاع ۲۳۶ در ۲۹۹ کیلومتر با شیب ۵۵.۷ درجه مستقر کرد.
این نانوماهواره ۱۵.۳ کیلوگرمی که توسط دانشگاه صنعتی مالک اشتر با همکاری آژانس فضایی ایران توسعه یافته بود، گامی محوری در قابلیتهای بومی سنجش زمین به شمار میرود. رصد-۱ بهعنوان سومین ماهواره ایرانی و دومین ماهوارهای که با موشک بومی پرتاب شد، ظرف چند روز پس از استقرار، انتقال کامل تلهمتری و تصاویر را انجام داد و نقش خود را در نقشهبرداری توپوگرافی و جمعآوری دادههای با وضوح بالا ایفا کرد.
اکنون، ۱۶۹ ماه پس از پرتاب، دستاوردهای رصد-۱ همچنان بهعنوان سنگ بنای اکوسیستم تصویربرداری ایران باقی مانده و فناوریهای پایهای را فراهم میکند که وضوح، پوشش و قابلیت اطمینان مأموریت را برای شبکههای ماهوارهای پیشرفته امروزی بهبود میبخشد.
مأموریت: نقشهبرداری با وضوح بالا از مدارهای استراتژیک
رصد-۱ بهعنوان یک نانوماهواره آزمایشی سنجش زمین عمل میکند که برای تصویربرداری، مأموریتهای توپوگرافی و اعتبارسنجی فناوری در مدار پایین زمین طراحی شده است. ویژگیهای اصلی آن عبارتند از:
- دوربین تصویربرداری: ارائه تصاویر با وضوح ۱۵۰ متر در نوار گسترده، ایدهآل برای تحلیل کاربری زمین و پایش محیطزیست.
- مخابرات ذخیره و ارسال: انتقال کارآمد داده به ایستگاههای زمینی، امکان جمعآوری و توزیع یکپارچه تصاویر مداری را فراهم میکند.
- پایدارسازی وضعیت: بوم گرادیان جاذبه برای جهتگیری پایدار در حین ثبت تصاویر.
- بهینهسازی توان: پنلهای خورشیدی نصبشده روی بدنه که قابل اعتماد در عملیات همگام با خورشید است.
| مشخصه | جزئیات |
|---|---|
| جرم | ۱۵.۳ کیلوگرم |
| مدار | ۲۳۶ × ۲۹۹ کیلومتر LEO (شیب ۵۵.۷ درجه) |
| پرتابگر | سفیر-بی۱ (نخستین پرواز، دو مرحلهای) |
| وضوح | ۱۵۰ متر (تصویربرداری) |
| عمر مفید | ۳ هفته (مأموریت موفق) |
| بار مفید | ماژولهای مشاهده و نقشهبرداری |
از ورود به مدار ، رصد-۱ مجموعه دادههای تصویربرداری جامعی ارائه داد و مسیر ایران به سوی پلتفرمهای عملیاتی سنجش زمین را هموار کرد.
چرا اهمیت دارد
رصد-۱ چارچوب تصویربرداری فضایی ایران را به پیش راند و از نخستین پرواز سفیر ۱ بی، برای ارائه کاراییهای پیشگام بهره میبرد:
- نخستین تصویربرداری بومی: فناوری نقشهبرداری با وضوح بالا را معرفی کرد و پایهای خودکفا برای خدمات داده مداری ایجاد نمود.
- کاتالیزور بازار: گام مهم در حرکت به سمت بازار ۵۰۰ میلیون دلاری سکتور سنجش زمین است و کاربرد تصاویر ماهوارهای در کشاورزی، توسعه شهری و مدیریت منابع را عرضه کرد.
- مقیاسپذیری استراتژیک: با استانداردهای جهانی تصویربرداری همراستا شد و فرصتهایی برای یکپارچهسازیهای پیشرفته و تلفیق با دادههای سایر شراکتهای بینالمللی را ایجاد کرد.
همانطور که مقامات ISA در زمان پرتاب تأکید کردند: «رصد-۱ پنجرهای به سوی بینشهای مداری دقیق میگشاید و برنامههای ما را با ابزارهایی برای رشد آگاهانه و اکتشاف مجهز میکند.»
این ماهواره هم مسیر با رشد سالانه ۲۶٪ بازار سنجش زمین در ایران عرضه شد و با اپتیکهای دقیقتر رصد-۱ پیشبینی میشود این بازار تا ۲۸٪ رشد را تجربه کند که با توجه به رشد بازار نیاز به طراحیها دقیقتری را نیز برای مأموریتهای بعدی نشان میدهد
۱۶۹ ماه در دید: میراث رصد-۱ و تکاملهای رو به جلو
در طول مأموریت ۲۱ روزه خود، رصد-۱ پیش از ورود مجدد به جو، تصاویر زیادی ثبت کرد که پیشرفتهای تحولآفرینی به همراه داشت:
- بنیانگذاری یک مجموعه: بر جانشینانی مانند طلوع و پارس-۱ با اپتیکهای بهبودیافته و سیستمهای انتقال داده تأثیر گذاشت.
- یکپارچهسازی ناوگان: مکمل امید و نوید برای شبکههای مشاهده متنوع و اعتبارسنجیهای فناوری شد.
- محرک گسترش: بنیان قوی شد برای توسعه بیشتر ماهوارهبر سنگین سیمرغ و مأموریتهای چند محمولهای برای پوشش مداری گستردهتر.
پس از رصد-۱ با پرتاب تعداد زیادی ماهواره و تعداد بیشتری در صف توسعه پویا، برنامه ایران هزاران فرصت در مهندسی اپتیک، پردازش داده و برنامهریزی مأموریت ایجاد کرد و این کشور را با توجه به استعدادهای مهندسی بعنوان پیشگام در راهکارهای تصویربرداری قرار میدهد.
تمرکز تجاری: لنز رصد-۱ برای تجارت تصویربرداری
در کهکشان راه شیری ما، رصد-۱ نمونهای از تصویربرداری فضایی فشرده و تأثیر مثبت زیاد است — اپتیکهای نانوماهواره آن با نقشهبرداران سیارکی و قمری ما همراستا است:
- ارزش وضوح: تصاویر ۱۵۰ متری بازارهای ۱.۲ میلیارد دلاری خدمات سنجش زمین سطح ورودی را تأمین میکند و ROI شش برابری از طریق مجوز داده ارائه میدهد.
- قابلیت تطبیق فشرده: ماژولهای مشاهده قابل انتقال به پلتفرمهای ISRU، کارایی ثبت را تا ۳۰٪ بهبود میبخشد.
- شفافیت شراکت: توسعه مشترک بارهای تصویربرداری با نوآوران جهانی، دسترسی به قراردادهای مشاهده مشترک ۲.۲ میلیارد دلاری را فراهم میکند.
رصد-۱ تأیید میکند: تصویربرداری نانوماهوارهای یک جریان درآمدی بنیادی است — صنعت سنجش فضایی که سالانه ۵.۵ میلیارد دلار ارزش دارد، برای همکاری در فناوری اپتیک و خدمات نقشهبرداری بین سیارهای بویژه در مورد ماه، مریخ و صدها سیارک بین ما بهینه شده است.
دیدگاه مداری خود را ثبت کنید
مبتنی بر آنچه ایران را به رصد-۱ رساند: متخصصان تصویربرداری، تحلیلگران داده، توسعهدهندگان در هر بخشی از کدنویسی تا توسعهدهندگان ماموریتها — بیایید این ظرفیتها را برای اهدافی که میخواهید به آن برسید و ابتکاراتی می خواهید انجام دهید متمرکز کنیم. از اپتیکهای نانوماهواره سفارشی تا ساخت صورتهای فلکی، دید مداری گسترده، همه آماده و ظرفیتها آماده گسترش است.
✦ بر شراکتهای تصویربرداری تمرکز کنید ✦