پرتاب موشک قاصد (به معنای "فرستاده" در پارسی) در سال ۱۳۹۹ در پیشرفت فضایی ایران تعیینکننده بود. درحالیکه برنامههای سفیر و سیمرغ — که عمدتاً توسط سازمان فضایی ایران (ISA) غیرنظامی هدایت میشدند و بر فناوری سوخت مایع تکیه داشتند — موشک قاصد توسط نیروی فضایی ایران توسعه پیدا کرد.
طراحی و تحرک قاصد، که از یک پرتابگر حملکننده نصاب (TEL) پرتاب شود، جهش فناوری قابل توجهی برای این کشور به شمار میرود.
ترکیبی از پیشرانش و قدرت
قاصد یک موشک سه مرحلهای است که به خاطر سیستم پیشرانش "هیبریدی" خود، که فناوری سوخت مایع و جامد را ترکیب میکند، قابل توجه است:
- مرحله اول (سوخت مایع): این مرحله بر پایه فناوری موشک بالستیک میانبرد غدر است که از پیشرانههای مایع قابل ذخیره (UDMH/N2O4) استفاده میکند. این مرحله نیروی اولیه قدرتمندی برای بلند شدن از سکوی پرتاب فراهم میکند.
- مرحله دوم (سوخت جامد): اینجاست که قاصد واقعاً نوآوری میکند. این مرحله دارای موتور سلمان است، یک موتور سوخت جامد با عملکرد بالا با محفظه سبک فیبر کربن و نازل انعطافپذیر برای هدایت بردار رانش. این فناوری پیشرفته امکان کنترل و دقت بهتر در طول پرواز را فراهم میکند.
- مرحله سوم (سوخت جامد): مرحله نهایی از یک موتور سوخت جامد کوچک و فشرده برای انجام تنظیمات دقیق مورد نیاز برای قرار دادن ماهواره در مدار استفاده میکند.
این ترکیب پیشرانهها مزایای عملیاتی برای قاصد فراهم میکند، از جمله آمادهسازی پرتاب سریعتر و انعطافپذیری بیشتر در مقایسه با موشکهای کاملاً سوخت مایع.
پرواز اولیه: پرتاب نور ۱
اولین پرواز مداری موشک قاصد، موفقیت استراتژیک بزرگی بود.
- محموله: نور ۱، اولین ماهواره اختصاصی نظامی ایران است.
- ماموریت: ماهواره با موفقیت در مدار دایرهای حدوداً ۴۲۵ کیلومتر بالای زمین قرار گرفت.
- اهمیت: این پرتاب ظرفیت سپاه پاسداران برای ساخت و نگهداشت یک وسیله پرتاب فضایی پیچیده و استقرار تجهیزات نظامی در مدار را نشان داد و وجود یک برنامه فضایی نظامی قوی و متمرکز بر سوخت جامد را نشان میدهد.
پرتابهای موفق بعدی نور ۲ و نور ۳ نیز از وسیله پرتاب قاصد استفاده کردند و قابلیت اطمینان موشک و شایستگی رو به رشد نیروی فضایی ایران در عملیات ورای جو و مواجه با خطرات را نشان میدهد.